पुणे, 23 जून 2023: महाराष्ट्रातील तुरुंगातील कैद्यांना आता कालबाह्य कॉईन बॉक्स प्रणाली बदलून त्यांच्या नातेवाईकांशी स्मार्ट कार्ड फोनद्वारे संवाद साधण्याची क्षमता मिळणार आहे. येरवडा मध्यवर्ती कारागृहाने या नाविन्यपूर्ण सेवेची चाचणी घेण्यासाठी एक पथदर्शी कार्यक्रम सुरू केला आहे, ज्याचे नेतृत्व अतिरिक्त पोलीस महासंचालक आणि महानिरीक्षक (तुरुंग आणि सुधारात्मक सेवा), अमिताभ गुप्ता यांच्या नेतृत्वाखाली केले आहे. यशस्वी झाल्यास, स्मार्ट कार्ड फोन उपक्रम संपूर्ण राज्यात राबविण्यात येईल.
येरवडा मध्यवर्ती कारागृहातील कैद्यांसाठी प्रायोगिक तत्त्वावर स्मार्ट कार्ड फोन उपलब्ध करून देणे ही एक महत्त्वपूर्ण प्रगती आहे. या सुविधेचे उद्घाटन एडीजी गुप्ता यांच्या हस्ते करण्यात आले, त्यांच्यासमवेत विशेष पोलीस महानिरीक्षक डॉ. जालिंदर सुपेकर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
पारंपारिकपणे, कैद्यांना त्यांच्या नातेवाईकांशी संवाद साधण्यासाठी कॉईन बॉक्समध्ये प्रवेश होता. मात्र, बाजारात कॉईन बॉक्सेसची उपलब्धता नसल्याने व त्यांची दुरुस्तीची सोय नसल्याने ही यंत्रणा जीर्ण झाली होती. शिवाय, विविध सुविधा बंद केल्यामुळे कैदी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांमधील संवादात अडथळा निर्माण झाला. याव्यतिरिक्त, उच्च-सुरक्षा विभाग, सुरक्षा यार्ड आणि विभक्त सेलमधील कैद्यांना त्यांच्या नातेवाईकांशी संपर्क साधण्यासाठी कॉईन बॉक्सवर अवलंबून राहावे लागले, ज्यामुळे तुरुंगात संभाव्य सुरक्षा धोके निर्माण होतात. या आव्हानांना प्रतिसाद म्हणून, काही तुरुंग अधीक्षकांनी कॉईन बॉक्सऐवजी बेसिक मोबाईल फोन वापरण्याचा प्रस्ताव दिला. परिणामी, एडीजी गुप्ता यांनी येरवडा मध्यवर्ती कारागृहात चाचणी तत्त्वावर स्मार्ट कार्ड फोन सुविधा लागू करण्याची शिफारस केली.
मंजूर प्रस्तावाअंतर्गत, तामिळनाडू येथील एका कंपनीने तुरुंगातील कैद्यांना संपर्क सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. शुक्रवार (२३ जून) पासून, पात्र कैदी महिन्यातून तीन वेळा संपर्क सेवा घेऊ शकतात, प्रत्येक सत्र 10 मिनिटे चालेल. या विकासामुळे कैद्यांना त्यांच्या कुटुंबीयांच्या संपर्कात राहणे सोपे झाले आहे. नातेवाईक आणि वकिलांशी संवाद साधण्याची क्षमता केवळ कैद्यांना अनुभवत असलेला मानसिक ताण कमी करणार नाही तर तुरुंगातील सुरक्षा वाढवण्यातही योगदान देईल. शिवाय, तुरुंगात असलेल्या व्यक्तींच्या मानसिक आरोग्यावर त्याचा सकारात्मक परिणाम होण्याची अपेक्षा आहे.
येरवडा कारागृहातील स्मार्ट कार्ड फोन सुविधेचा आढावा घेतल्यानंतर या उपक्रमाचा विस्तार राज्यातील इतर कारागृहांमध्ये करण्यात येणार आहे. शिवाय, भविष्यातील योजनांमध्ये स्मार्ट कार्ड फोन प्रणाली सुधारणे आणि पात्रता निकष शिथिल करणे समाविष्ट आहे.
