पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज पुणे मेट्रोच्या पूर्ण झालेल्या सेक्शनच्या उद्घाटनानिमित्त मेट्रो ट्रेनला हिरवा झेंडा दाखवला. त्यांनी पिंपरी चिंचवड महानगरपालिकेने प्रधानमंत्री आवास योजनेंतर्गत बांधलेली 1280 हून अधिक घरे आणि पुणे महानगरपालिकेने बांधलेली 2650 हून अधिक घरे लाभार्थ्यांना सुपूर्द केली आहे.
पिंपरी चिंचवड महापालिका द्वारे बांधण्यात येणार्‍या सुमारे 1190 घरांची आणि पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने बांधलेल्या 6400 हून अधिक घरांची त्यांनी पायाभरणी केली. सुमारे 300 कोटी रुपये खर्चून विकसित केलेल्या वेस्ट टू एनर्जी प्लांटचे उद्घाटनही पंतप्रधानांनी केले.
मेळाव्याला संबोधित करताना पंतप्रधान म्हणाले की ऑगस्ट हा उत्सव आणि क्रांतीचा महिना आहे. स्वातंत्र्यलढ्यातील पुणे शहराच्या योगदानावर प्रकाश टाकताना पंतप्रधान म्हणाले की, या शहराने बाळ गंगाधर टिळकांसह अनेक स्वातंत्र्यसैनिक देशाला दिले आहेत. समाजसुधारक आणि डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या आदर्शाने प्रेरित झालेले थोर अण्णा भाऊ साठे यांची आज जयंती असल्याची माहितीही त्यांनी यावेळी दिली. आजही अनेक विद्यार्थी आणि शिक्षणतज्ज्ञ त्यांच्या साहित्यकृतींवर संशोधन करतात आणि त्यांचे कार्य आणि आदर्श प्रत्येकासाठी प्रेरणादायी आहेत, अशी माहिती पंतप्रधानांनी दिली.
“पुणे हे एक दोलायमान शहर आहे जे देशाच्या अर्थव्यवस्थेला गती देते आणि संपूर्ण देशातील तरुणांची स्वप्ने पूर्ण करते. आजचे सुमारे 15 हजार कोटींचे प्रकल्प ही ओळख आणखी मजबूत करतील,” असे पंतप्रधान म्हणाले.
शहरी मध्यमवर्गाच्या जीवनमानाच्या दर्जाबाबत सरकारचे गांभीर्य पंतप्रधानांनी अधोरेखित केले. पाच वर्षांपूर्वी मेट्रोच्या कामाला सुरुवात झाल्याची आठवण करून देताना पंतप्रधान म्हणाले की, या काळात २४ किमीचे मेट्रो नेटवर्क कामाला लागले आहे.
प्रत्येक शहरात राहणाऱ्या लोकांचे जीवनमान सुधारण्यासाठी सार्वजनिक वाहतुकीच्या पायाभूत सुविधांमध्ये सुधारणा करण्याच्या गरजेवर मोदींनी भर दिला. त्यामुळे मेट्रोचे जाळे वाढवले जात आहे, नवीन उड्डाणपूल बांधले जात आहेत आणि ट्रॅफिक संख्या कमी करण्यावर भर दिला जात असल्याचे पंतप्रधान म्हणाले.
पंतप्रधानांनी सांगितले की 2014 पूर्वी देशात केवळ 250 किमी मेट्रोचे जाळे होते आणि बहुतांश मेट्रो लाईन्स दिल्लीपर्यंत मर्यादित होत्या तर आज मेट्रोचे जाळे 800 किमीच्या पुढे गेले आहे आणि 1000 किमीच्या नवीन मेट्रो मार्गांचे काम सुरू आहे. देशात. 2014 पूर्वी, पंतप्रधानांनी सांगितले की, मेट्रोचे जाळे भारतातील फक्त 5 शहरांपुरते मर्यादित होते, तर आज पुणे, नागपूर आणि मुंबईसह 20 शहरांमध्ये मेट्रो कार्यरत आहे जिथे नेटवर्क विस्तारित केले जात आहे.
“आधुनिक भारतातील शहरांसाठी मेट्रो ही एक नवीन जीवनरेखा बनत आहे”, पंतप्रधानांनी पुण्यासारख्या शहरात हवामान बदलाचा सामना करण्यासाठी मेट्रोच्या विस्ताराची गरज असल्याचे भाष्य केले आहे.
शहरी जीवनाचा दर्जा सुधारण्यासाठी स्वच्छतेच्या भूमिकेवर मोदींनी भर दिला. स्वच्छ भारत अभियान हे केवळ शौचालयापुरतेच मर्यादित नसून कचरा व्यवस्थापन हा देखील एक मोठा फोकस क्षेत्र असल्याचे ते म्हणाले. मिशन मोडमध्ये कचऱ्याचे डोंगर हटवले जात आहेत. पिंपरी चिंचवड महानगरपालिका (पीसीएमसी) अंतर्गत वेस्ट टू एनर्जी प्लांटचे फायदे त्यांनी सांगितले.
“महाराष्ट्राच्या औद्योगिक विकासामुळे स्वातंत्र्यानंतर भारताच्या औद्योगिक विकासाचा मार्ग मोकळा झाला आहे”, असे पंतप्रधानांनी नमूद केले. राज्यातील औद्योगिक विकासाची गरज अधोरेखित करून पंतप्रधानांनी महाराष्ट्रात सरकारकडून होत असलेल्या अभूतपूर्व गुंतवणूकीवर प्रकाश टाकला. त्यांनी राज्यातील नवीन द्रुतगती मार्ग, रेल्वे मार्ग आणि विमानतळांच्या विकासाची उदाहरणे दिली. रेल्वेच्या विस्तारासाठी, 2014 पूर्वीच्या तुलनेत खर्चात बारा पटीने वाढ झाल्याची माहिती पंतप्रधानांनी दिली. महाराष्ट्रातील विविध शहरे शेजारील राज्यांच्या आर्थिक केंद्रांशीही जोडलेली आहेत.
पंतप्रधानांनी मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल्वेची उदाहरणे दिली ज्यामुळे महाराष्ट्र आणि गुजरात दोघांनाही फायदा होईल, दिल्ली-मुंबई इकॉनॉमिक कॉरिडॉर जो महाराष्ट्राला मध्य प्रदेश आणि उत्तर भारतातील इतर राज्यांशी जोडेल, नॅशनल डेडिकेटेड फ्रेट कॉरिडॉर जो भारताचा कायापालट करेल. महाराष्ट्र आणि उत्तर भारत यांच्यातील रेल्वे कनेक्टिव्हिटी आणि राज्याला छत्तीसगड, तेलंगणा, इतर शेजारील राज्यांशी जोडण्यासाठी ट्रान्समिशन लाइन नेटवर्क ज्यामुळे उद्योग, तेल आणि गॅस पाइपलाइन, औरंगाबाद इंडस्ट्रियल सिटी, नवी मुंबई विमानतळ आणि शेंद्रा बिडकीन इंडस्ट्रियल पार्क यांना फायदा होईल. ते म्हणाले की, अशा प्रकल्पांमध्ये महाराष्ट्राच्या अर्थव्यवस्थेत नवी ऊर्जा निर्माण करण्याची क्षमता आहे.
राज्याच्या विकासातून देशाच्या विकासाचा मंत्र घेऊन सरकार पुढे जात असल्याचे पंतप्रधान म्हणाले. जेव्हा महाराष्ट्राचा विकास होईल तेव्हा भारताचा विकास होईल. जेव्हा भारताचा विकास होईल, तेव्हा महाराष्ट्रालाही फायदा होईल”, असे ते म्हणाले. हब म्हणून भारताच्या वाढत्या ओळखीचा संदर्भ देत न पंतप्रधानांनी माहिती दिली की भारताने काही 9 वर्षांपूर्वीच्या तुलनेत 1 लाख स्टार्टअप्सचा आकडा पार केला आहे. या यशाचे श्रेय त्यांनी डिजिटल पायाभूत सुविधांच्या विस्ताराला दिले आणि भारताच्या डिजिटल पायाभूत सुविधांच्या पायाभरणीत पुण्याच्या भूमिकेबद्दल कौतुक केले. “स्वस्त डेटा, परवडणारे फोन आणि इंटरनेट सुविधा प्रत्येक गावात पोहोचल्याने हे क्षेत्र मजबूत झाले आहे. 5G सेवा सर्वात जलद आणणाऱ्या देशांमध्ये भारताचा समावेश होतो फिनटेक, बायोटेक आणि अॅग्रीटेकमध्ये तरुणांनी केलेल्या प्रगतीचा पुण्याला फायदा होत असल्याचे त्यांनी पुढे सांगितले.
कर्नाटक आणि बेंगळुरूच्या राजकीय स्वार्थाच्या परिणामांबद्दल पंतप्रधानांनी चिंता व्यक्त केली. कर्नाटक आणि राजस्थानमधील विकास रखडल्याबद्दल त्यांनी व्यथा मांडल्या.
श्री मोदी म्हणाले की, “देशाला पुढे नेण्यासाठी धोरणे, हेतू आणि नियम (निती निष्ठा आणि नियम) तितकेच महत्त्वाचे आहेत.” विकासासाठी ही एक निर्णायक स्थिती आहे, असे ते म्हणाले. 2014 पूर्वीच्या 10 वर्षांत त्यावेळच्या दोन योजनांमध्ये केवळ 8 लाख घरे बांधण्यात आल्याची माहिती त्यांनी दिली. महाराष्ट्रातील 50 हजारांसह अशी 2 लाखांहून अधिक घरे निकृष्ट दर्जामुळे लाभार्थ्यांनी नाकारली, अशी माहिती त्यांनी दिली.
2014 मध्ये सत्तेत आल्यानंतर सरकारने योग्य हेतूने काम करण्यास सुरुवात केली आणि धोरणात बदल केल्याचे पंतप्रधानांनी अधोरेखित केले. गेल्या 9 वर्षांत सरकारने खेड्यांमध्ये गरिबांसाठी 4 कोटींहून अधिक पक्की घरे बांधल्याची माहिती पंतप्रधानांनी दिली. आणि शहरे जेथे शहरी गरिबांसाठी 75 लाखांहून अधिक घरे बांधली गेली आहेत. त्यांनी बांधकामात आणलेली पारदर्शकता आणि त्यांच्या दर्जात झालेली सुधारणा यावरही प्रकाश टाकला. देशात पहिल्यांदाच आज नोंदणी झालेली बहुतांश घरे महिलांच्या नावावर असल्याचेही त्यांनी अधोरेखित केले. या घरांची किंमत अनेक लाख रुपये आहे हे लक्षात घेऊन पंतप्रधानांनी यावर भर दिला की, गेल्या 9 वर्षांत देशातील करोडो महिला आता ‘लखपती’ झाल्या आहेत. ज्यांना नवीन घरे मिळाली आहेत त्या सर्वांचे पंतप्रधानांनी अभिनंदन केले आणि शुभेच्छा दिल्या.
गरीब असो वा मध्यमवर्गीय कुटुंब, प्रत्येक स्वप्न पूर्ण करणे ही मोदींची हमी आहे, असे ते म्हणाले. त्यांनी अधोरेखित केले की एका स्वप्नाच्या पूर्ततेमुळे अनेक संकल्पांची सुरुवात होते आणि ती त्या व्यक्तीच्या जीवनात एक प्रेरक शक्ती बनते. “आम्हाला तुमच्या मुलांची, तुमच्या वर्तमानाची आणि तुमच्या भावी पिढ्यांची काळजी आहे”, ते पुढे म्हणाले.
भाषणाचा समारोप करताना, पंतप्रधानांनी एक मराठी म्हण उद्धृत केली आणि स्पष्ट केले की केवळ आजच नाही तर उद्याचा काळही चांगला करण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे. विकसित भारत घडवण्याचा संकल्प हा याच भावनेचे प्रकटीकरण असल्याचे ते म्हणाले. महाराष्ट्रात एकाच कारणासाठी एकत्र आलेल्या अनेक पक्षांप्रमाणेच एकत्र काम करण्याची गरजही श्री मोदींनी व्यक्त केली. “सर्वांच्या सहभागाने महाराष्ट्रासाठी अधिक चांगले काम करता येईल, महाराष्ट्राचा विकास वेगाने व्हावा, हा यामागील उद्देश आहे” पंतप्रधानांनी समारोप केला.
यावेळी महाराष्ट्राचे राज्यपाल श्री रमेश बैस, महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री श्री एकनाथ शिंदे, महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री श्री देवेंद्र फडणवीस आणि श्री अजित पवार आणि महाराष्ट्र सरकारचे मंत्री उपस्थित होते.
पुणे मेट्रो फेज I च्या दोन कॉरिडॉरच्या पूर्ण झालेल्या सेवेच्या उद्घाटनासाठी पंतप्रधानांनी मेट्रो ट्रेनला हिरवा झेंडा दाखवला. हे विभाग फुगेवाडी स्टेशन ते सिव्हिल कोर्ट स्टेशन आणि गरवारे कॉलेज स्टेशन ते रुबी हॉल क्लिनिक स्टेशन पर्यंत आहेत. 2016 मध्ये पंतप्रधानांच्या हस्ते या प्रकल्पाची पायाभरणीही करण्यात आली होती. नवीन विभाग पुणे शहरातील शिवाजी नगर, दिवाणी न्यायालय, पुणे महानगरपालिका कार्यालय, पुणे आरटीओ आणि पुणे रेल्वे स्टेशन यासारख्या महत्त्वाच्या ठिकाणांना जोडतील. देशभरातील नागरिकांना आधुनिक आणि पर्यावरणपूरक जलद शहरी वाहतूक व्यवस्था उपलब्ध करून देण्याच्या पंतप्रधानांच्या संकल्पनेला साकार करण्याच्या दिशेने हे उद्घाटन एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
मार्गावरील काही मेट्रो स्थानकांची रचना छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्यापासून प्रेरणा घेते. छत्रपती संभाजी उद्यान मेट्रो स्टेशन आणि डेक्कन जिमखाना मेट्रो स्टेशन्सची रचना छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या सैनिकांनी परिधान केलेल्या हेडगियर सारखी आहे – ज्याला ‘मावळा पगडी’ असेही म्हणतात. शिवाजी नगर भूमिगत मेट्रो स्टेशनची एक विशिष्ट रचना आहे जी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी बांधलेल्या किल्ल्यांची आठवण करून देते.
एक अद्वितीय वैशिष्ट्य म्हणजे दिवाणी न्यायालय मेट्रो स्टेशन हे देशातील सर्वात खोल मेट्रो स्थानकांपैकी एक आहे, ज्याचा सर्वात खोल बिंदू 33.1 मीटर आहे. स्टेशनचे छत अशा पद्धतीने बनवले आहे की थेट सूर्यप्रकाश फलाटावर पडेल.
सर्वांसाठी घरे मिळवण्याच्या ध्येयाकडे वाटचाल करत पंतप्रधानांनी पुणे महानगरपालिकेने बांधलेल्या 2650 हून अधिक घरांसह पिंपरी चिंचवड महापालिकेद्वारे प्रधानमंत्री आवास योजनेंतर्गत बांधण्यात आलेल्या 1280 हून अधिक घरांचे सुपूर्द केले. पुढे, पंतप्रधानांनी सुमारे 1190 घरांची पायाभरणी केली आहे.
